Το Ρεμπέτικο στον Βόλο: Βιβλιοπαρουσίαση του νέου βιβλίου του Στέφανου Λουκά ‘‘Ανιχνεύοντας το Ρεμπέτικο’’ την Δευτέρα 29 Μαΐου 2023 και ώρα 8.00μμ. στο βιβλιοπωλείο ΗΛΙΟΣ.(Π. Μελά 25β, απέναντι από το πάρκο πανεπιστημίου).
Για το βιβλίο θα μιλήσει ο συγγραφέας Στέφανος Λουκάς και ο δημοσιογράφος Θανάσης Βογιατζής. Οι οποίοι καλούνται να απαντήσουν σε πολλά ερωτήματα για το ρεμπέτικο αλλά και την σχέση του με τους μουσικούς και μουσικόφιλους και κυρίως με την κοινωνία.
Η πλατφόρμα REDU, που το όνομά της προκύπτει από τα αρχικά των αγγλικών λέξεων Rembetiko EDUcational, είναι η πρώτη διαδικτυακή εκπαιδευτική πλατφόρμα με αποκλειστικό θέμα την αστική λαϊκή μουσική και είναι πλέον "ανοικτή" στο κοινό.
Πρόκειται για μια ιδέα του μουσικού Δημήτρη Μυστακίδη που ξεκίνησε μέσα στην περίοδο της καραντίνας και η πρώτη της φάση υλοποιήθηκε μετά από 2,5 χρόνια, με την υποστήριξη του Iδρύματος Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ) και του προγράμματος "ψηφιακές δράσεις" του Υπουργείου Πολιτισμού.
Στο πλαίσιο των πολιτιστικών δραστηριοτήτων του πολυχώρου «Μηχανουργείο» στην οδό Ευμήλου πίσω από το ναό του Αγ. Ανδρέα, στην Πάτρα, θα πραγματοποιηθεί στη μουσική σκηνή του χώρου, την ερχόμενη Παρασκευή 19 Μαΐου 2023, και ώρα 10 μ.μ., ένα αφιέρωμα στο ρεμπέτικο τραγούδι με τίτλο «Όσοι γίνουν πρωθυπουργοί…».
Πρόκειται για μια μουσική βραδιά διασκεδαστικού χαρακτήρα ανταποκρινόμενη σκωπτικά στο πνεύμα της προεκλογικής περιόδου.
Το πρόγραμμα έχουν επιμεληθεί και θα παρουσιάσουν οι μουσικοί:
Όταν σε ηλικία 12 ετών αφήνει τη Σύρο και εγκαθίσταται στον Πειραιά, δεν έχει ανακαλύψει ακόμα το πεπρωμένο του, τον δρόμο του στη μουσική.
Μοναδικό του μέλημα ο βιοπορισμός. Εργάζεται ως αχθοφόρος στο λιμάνι και ως εκδορέας (γδάρτης) στα σφαγεία. Είχε εξάλλου από πολύ μικρός δουλέψει, μεταξύ άλλων, ως λούστρος, εφημεριδοπώλης και χασαπάκι (βοηθός σε χασάπικο).
Στο πλαίσιο των πολιτιστικών δραστηριοτήτων του πολυχώρου «Μηχανουργείο», στην Πάτρα, θα πραγματοποιηθεί στη μουσική σκηνή του χώρου την Παρασκευή 5 Μαΐου, ώρα 21.30, ένα αφιέρωμα στο ρεμπέτικο τραγούδι.
Πρόκειται για μια μουσική βραδιά διασκεδαστικού χαρακτήρα με τραγούδια και οργανικούς σκοπούς μεγάλης αναγνωρισιμότητας στην εποχή μας, που ανήκουν σε σημαντικούς συνθέτες του ρεμπέτικου, όπως οι Μάρκος Βαμβακάρης, Βασίλης Τσιτσάνης, Γιάννης Παπαϊωάννου, Μανώλης Χιώτης, Γιώργος Μητσάκης κ.ά. Αρκετές από τις δημιουργίες που θα ακουστούν αποτελούν πλέον σταθμούς στη νεοελληνική αστική λαϊκή μουσική παράδοση, ενώ δεν θα λείψουν μικρές μουσικές αναφορές από ρεπερτόρια (Σμυρνέικα και λαϊκά τραγούδια της δεκαετίας του 1960) που πλαισιώνουν χρονικά τη ρεμπέτικη μουσική.
«Μάγκας θα πει : Μια… οκά φιλότιμο κι’ ένα …παπόρο μπέσσα».’’ (Μάρκος)
Η ρεμπέτικη μουσική ξεκίνησε ν’ αναπτύσσεται στα τέλη του 19ου αιώνα και μητέρα έχει τη Σμύρνη της Μικράς Ασίας. Πρωτοεμφανίστηκε στην Ελλάδα κατά τη διάρκεια του πρώτου μισού του 20ού αιώνα, στα λαϊκά κέντρα της Αθήνας, της Θεσσαλονίκης και του Πειραιά.
Είναι μουσική του λιμανιού. Στα πρώτα χρόνια της άνθισής του, αυτό το είδος μουσικής απευθυνόταν στην εργατική τάξη, ενώ οι ρεμπέτες της εποχής εκείνης σκορπούσαν τους ήχους σε συνοικιακά καφενεία -τους λεγόμενους τεκέδες- με τη συνοδεία του μπουζουκιού, του μπαγλαμά, της κιθάρας και του ακορντεόν.
Πολιτικός μηχανικός στο επάγγελμα και πολυβραβευμένος ομογενής για την προσφορά του στον πολιτισμό, ήδη από 14 ετών ήξερε την κλίση του στο χασάπικο με σαφήνεια…ακόμη κι όταν χρειάστηκε να χορέψει κρυφά από τους γονείς του.
Ο ίδιος όμως, από τα χρόνια ακόμη που πωλούσε γλυκά σε σινεμά της Αργεντινής, βλέποντας τους αστέρες της μεγάλης οθόνης, πίστεψε στον εαυτό του.
Καλωσήρθατε στον Λάκκο των πρώτων δεκαετιών του 20ου αιώνα!
Πολλοί ντόπιοι περνώντας από τα στενά με τα χαμόσπιτα της περιοχής πίσω από το Πανάνειο και το νεότευκτο Πολιτιστικό Κέντρο του Δήμου Ηρακλείου, αγνοούν την ιστορία αυτής της γειτονιάς. Αγνοούν ακόμα και το όνομα της. Ο Λάκκος όμως που άκμασε τις πρώτες τέσσερις δεκαετίες του προηγούμενου αιώνα, σίγουρα δεν περνούσε απαρατήρητος στην «εποχή του».
Τελικά το ρεμπέτικο είναι λαϊκό τραγούδι; Είναι τραγούδι των λούμπεν ή των λαϊκών στρωμάτων; Προωθεί τα ναρκωτικά; Πώς παρουσιάζει τη γυναίκα; Το τραγούδησαν αστοί ή εργάτες; Ποια η πορεία του στο πλάι του εργατικού κινήματος;
Το ρεμπέτικο είναι συνυφασμένο με την πορεία και την εξέλιξη που διαγράφει η ζωή των εργατριών και των εργατών, όλων των ανθρώπων του μόχθου στα αστικά κέντρα, στις πόλεις, από την εμφάνιση των πρώτων ακόμη μικρών τμημάτων του προλεταριάτου στα γεωγραφικά σημεία που ζουν Έλληνες.
Η μελέτη του Στέφανου Λουκά απαντάει σε όλα για το τραγούδι που τόσο πολύ έχει αγαπηθεί από το λαό, αλλά και τόσο πολύ έχει κυνηγηθεί από την άρχουσα τάξη.
Μ’ ένα αφιέρωμα σε δύο σπουδαίες μορφές του ρεμπέτικου, τον Γιάννη Παπαϊωάννου και τη Μαρίκα Νίνου, ολοκληρώνεται το φεστιβάλ ελληνικής μουσικής στο Μικρό Παλλάς που οργάνωσε Το Ελληνικό Σχέδιο με σημείο επανεκκίνησης το ρεμπέτικο και την επιρροή του στους σύγχρονους δημιουργούς.
Τη Μεγάλη Δευτέρα, 10 Απριλίου, θα παρουσιαστούν στο Μικρό Παλλάς σε πρώτη εκτέλεση, άγνωστα και ακυκλοφόρητα τραγούδια του Γιάννη Παπαϊωάννου τα οποία εμπιστεύθηκε η οικογένεια του στον Δημήτρη Παπαδημητρίου, σε επιμέλεια και ενορχήστρωση του Γρηγόρη Βασίλα.
Γραπτές και προφορικές μαρτυρίες προσφύγων του 1922, πρώτες επαγγελματικές ηχογραφήσεις που έγιναν στη Σμύρνη και την Πόλη από το 1905 έως το 1922, στοιχεία από σπουδαίους Έλληνες και ξένους συγγραφείς, μουσικολόγους, δημοσιογράφους και ερευνητές του 19ου και 20ου αιώνα, ξετυλίγουν το νήμα της αφήγησης στο βιβλίο «Η μουσική σχολή της Σμύρνης και το ρεμπέτικο» (Εκδόσεις Αγγελάκη). Ο συγγραφέας - επίμονος ερευνητής και συνθέτης - Νίκος Παπακώστας αναθεώρησε την έκδοση του 2015 προσθέτοντας νέα στοιχεία τα οποία υπενθυμίζουν τον ανεξάντλητο πλούτο αυτού του σπουδαίου είδους.
Ολοκληρωμένη παρουσίαση των τραγουδιών από τον μουσικό θησαυρό του Παναγιώτη Τούντα θα πραγματοποιηθεί τη Δευτέρα 3 Απριλίου στο Μικρό Παλλάς στο πλαίσιο του φεστιβάλ ελληνικής μουσικής με σημείο επανεκκίνησης το ρεμπέτικο που σχεδίασε και οργάνωσε
Το Ελληνικό Σχέδιο (το φεστιβάλ ελληνικής μουσικής του Ιδρύματος Ωνάση). Μαζί θα παρουσιαστούν σε πρώτη εκτέλεση δύο νέα έργα του συνθέτη Τάσου Ρωσόπουλου, αναθέσεις του Ελληνικού Σχεδίου, οι "Ματσαράγκες, πέντε χοροί του υπόκοσμου για σόλο κιθάρα" με την κιθαρίστα Κορίνα Βουγιούκα και το έργο για μικρό σύνολο "Λαϊκοί Ιππότες", δύο έργα όπου το ρεμπέτικο εμπνέει και επηρεάζει την σύγχρονη μουσική δημιουργία.
 |
Το Λαϊκό Σύνολο των Μουσικών Εργαστηρίων Δήμου Ηλιούπολης παρουσιάζει την παράσταση «Το Ρεμπέτικο ως στάση ζωής». |
«Ο ρυθμός δεν ξέφυγε ούτε πιθαμή για να τονίσει κάτι πιο έντονα, οι φωνές ίσιες, μονοκόμματες λες και τα λόγια δεν είχαν συγκίνηση. Έτσι είναι. Τίποτες που να σε προκαλέσει να τα προσέξεις, να τα ξεχωρίσεις. Πρέπει να ξελαφρώσεις μέσα σου για να δεχτείς τη δύναμή τους».
–Μάνος Χατζηδάκης, 1949 (Διάλεξη για το «Ρεμπέτικο», στο «Θέατρο Τέχνης» Καρόλου Κουν)
Το πρώτο μέρος περιλαμβάνει το νέο έργο του κορυφαίου λαϊκού συνθέτη Βαγγέλη Κορακάκη που τιτλοφορείται «Η φλόγα κρύβει βάσανο», σε ενορχήστρωση του Δημήτρη Παπαδημητρίου, με ερμηνεύτρια τη Βερόνικα Δαβάκη σε πρώτη πανελλαδική παρουσίαση.
 |
| Γεννήθηκε το 1885 στα Παλαιά Λουτρά Μεθάνων - Πέθανε στις 10 Μαρτίου 1967 |
Τελικά το ρεμπέτικο είναι λαϊκό τραγούδι; Είναι τραγούδι των λούμπεν ή των λαϊκών στρωμάτων; Προωθεί τα ναρκωτικά; Πώς παρουσιάζει τη γυναίκα; Το τραγούδησαν αστοί ή εργάτες; Ποια η πορεία του στο πλάι του εργατικού κινήματος;
Το ρεμπέτικο είναι συνυφασμένο με την πορεία και την εξέλιξη που διαγράφει η ζωή των εργατριών και των εργατών, όλων των ανθρώπων του μόχθου στα αστικά κέντρα, στις πόλεις, από την εμφάνιση των πρώτων ακόμη μικρών τμημάτων του προλεταριάτου στα γεωγραφικά σημεία που ζουν Έλληνες.
Μουσικές αλλά και ιστορικές μνήμες θα ξυπνήσουν στη σκηνή του Θεάτρου Τόπος Αλλού σε μια παράσταση με κεντρικούς ήρωες δύο πρόσωπα που έζησαν σημαντικές στιγμές της ελληνικής ιστορίας, μετατρέποντας στη συνέχεια τα βιώματα σε τραγούδια.
Ο λόγος για τους Μάρκο Βαμβακάρη και Μιχάλη Γενίτσαρηπου ζωντανεύουν στην παράσταση "Τα κατά Mάρκον, μια ρεμπέτικη λειτουργία",σε ερμηνεία του Τάκη Χρυσικάκου που υπογράφει και τη σκηνοθεσία.
Το κείμενο διαμορφώθηκε με τη συμβολή του Λάμπρου Λιάβα, καθηγητή εθνομουσικολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών,που διεξήγαγε και την ιστορική - μουσικολογική έρευνα.
Πρώτη πανελλαδική εκτέλεση νέων τραγουδιών του κορυφαίου λαϊκού συνθέτη Βαγγέλη Κορακάκη, με τίτλο «Η φλόγα κρύβει βάσανο» & πρωτότυπες διασκευές γνωστών ρεμπέτικων για δύο άρπες με τραγουδίστρια τη Βερόνικα Δαβάκη σε πρώτη πανελλαδική εκτέλεση περιλαμβάνει η νέα μουσική πρόταση από το Ελληνικό Σχέδιο που θα παρουσιαστεί στο Μικρό Παλλάς.
Συνεχίζοντας την επιτυχημένη σειρά συναυλιών με σημείο επανεκκίνησης το ρεμπέτικο, Το Ελληνικό Σχέδιο παρουσιάζει τη Δευτέρα 6 Μαρτίου στο Μικρό Παλλάς μια ακόμη νέα μουσική πρόταση σε δύο μέρη.
