Οι πρωτορεμπέτες του Πειραιά: Μάγκες, μπουζούκια και οι ρίζες του ρεμπέτικου

Πρωτορέμπετες: Πριν τον Μάρκο Ιστορική Αναδρομή • Η Προϊστορία του Ρεμπέτικου

Πρωτορέμπετες & Πειραιώτικο Μπουζούκι

Πρωτορέμπετες: Ποιοι έπαιζαν μπουζούκι πριν από τον Μάρκο Βαμβακάρη

— Ο υπόγειος κόσμος των πρώτων οργανοπαικτών, τα ταξίμια του Πειραιά και οι ηχογραφήσεις του Μεσοπολέμου —

Πριν ο Μάρκος Βαμβακάρης δώσει στο αστικό λαϊκό τραγούδι μορφή, ταυτότητα και ραχοκοκαλιά, υπήρχε ήδη ένας υπόγειος κόσμος μουσικών, μάγκων και οργανοπαικτών που έπαιζαν μπουζούκι πολύ πριν το ρεμπέτικο αποκτήσει όνομα. Ο Βαμβακάρης υπήρξε ο πατριάρχης του είδους, ο άνθρωπος που επηρέασε βαθιά τους μεταγενέστερους δημιουργούς: Παπαϊωάννου, Χατζηχρήστο, Μπαγιαντέρα, Χιώτη, Τσιτσάνη, Μητσάκη, Καλδάρα και τόσους άλλους.

Ο Στέλιος Κερομύτης, το μπουζούκι και το παλιό πειραιώτικο ρεμπέτικο

Στέλιος Κερομύτης Ο «Αριστοκράτης» του ρεμπέτικου

Στέλιος Κερομύτης (1907/08 – 1979)

Στέλιος Κερομύτης: Η ζωή, το μπουζούκι και η δισκογραφική διαδρομή ενός σπουδαίου ρεμπέτη

— Ο «αριστοκράτης» του πειραιώτικου ρεμπέτικου και η προσφορά του στη λαϊκή μας μουσική —

Ο Στέλιος Κερομύτης υπήρξε μία από τις ξεχωριστές μορφές του παλιού ρεμπέτικου και ένας από τους μουσικούς που συνδέθηκαν με τη διαμόρφωση του πειραιώτικου ήχου. Μπουζουξής, τραγουδιστής και δημιουργός, έζησε από κοντά μια εποχή κατά την οποία το ρεμπέτικο δεν ήταν απλώς ένα είδος μουσικής, αλλά κομμάτι της καθημερινότητας, της ζωής και των βιωμάτων των ανθρώπων των λαϊκών συνοικιών.

Αντώνης Διαμαντίδης - Οι Τούρκοι τον βάπτισαν «Νταλγκά..

ΕΡΕΥΝΑ & ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ: Γιώργος Γυρνάς • υπολογισμός…

Φωτογραφία - σχεδίαση με AI: Γιώργος Γυρνάς

Μια φωνή που έσπαγε στη μέση σαν κύμα κι ύστερα ξανάρχονταν πιο βαθιά, πιο μαύρη, πιο αληθινή — αυτή ήταν η φωνή του Αντώνη Διαμαντίδη, του ανθρώπου που η Σμύρνη και η Πόλη βάφτισαν Νταλγκά.

Στο Μέγα Ρεύμα του Βοσπόρου, στις παρυφές μιας Κωνσταντινούπολης που άκουγε ταυτόχρονα τζαμιά, εκκλησίες και ταβερνεία με σαντούρια, γεννήθηκε το 1892 ένα παιδί που δεν θα μάθαινε ποτέ να ζει χωρίς μουσική. Ο Αντώνης Διαμαντίδης μεγάλωσε ανάμεσα σε ήχους που δεν χωρίζονταν εύκολα σε «δικούς» και «ξένους» — η ανατολίτικη μουσική παράδοση κυκλοφορούσε ελεύθερα στα σοκάκια της Πόλης, και το παιδί αυτό την απορρόφησε σαν σφουγγάρι, πολύ πριν καταλάβει πως θα γινόταν η ζωή του.

Ο παλιόμαγκας του Πειραιά: Γιώργος Μπάτης..

Φωτογραφία: Γιώργος Μπάτης, χρωματισμός με AI

Ο Γιώργος Μπάτης (πραγματικό όνομα: Γιώργος Τσώρος), γνωστός και ως Γιώργος Αμπάτης, γεννήθηκε στα Παλαιά Λουτρά Μεθάνων το 1885 και έφυγε από τη ζωή στις 10 Μαρτίου 1967 στον Πειραιά. Υπήρξε μία από τις πιο χαρακτηριστικές μορφές του προπολεμικού ρεμπέτικου, ένας γνήσιος μάγκας του Πειραιά, που έζησε, έπαιξε και τραγούδησε μέσα στην καρδιά των λαϊκών γειτονιών.

Με τον μπαγλαμά και το μπουζούκι στα χέρια, με χιούμορ, στυλ και μια ολόκληρη φιλοσοφία ζωής, ο Μπάτης άφησε πίσω του μικρή αλλά θρυλική δισκογραφία και μια τεράστια επιρροή στο ρεμπέτικο τραγούδι.

Η Γέφυρα του Μάγκα στον Πειραιά που χώριζε δύο κόσμους...

ΓΕΦΥΡΑ ΤΟΥ ΡΕΜΠΕΤΗ - ΔΡΑΠΕΤΣΩΝΑ

Η Γέφυρα του Μάγκα «χώριζε» τον Πειραιά από τη Δραπετσώνα. «Για να γίνεις ρεμπέτης πρέπει να περάσεις από τη γέφυρα» είχε πει ο Γ. Παπαΐωάνου.

Στον Άγιο Διονύσιο του Πειραιά, κοντά στις γραμμές του τρένου και στη βιομηχανική ζώνη του λιμανιού, υπάρχει μια πεζογέφυρα που δείχνει να ενώνει δύο διαφορετικούς κόσμους. Και για να είμαστε ακριβείς κάποτε το έκανε. Είναι η του Μάγκα ή η γέφυρα του Ρεμπέτη, όπως επίσης την αποκαλούν και για πολλά χρόνια αποτελούσε τοπόσημο της περιοχής, αποκτώντας ιδιαίτερο βάρος στη λαϊκή μνήμη.

23 Χρόνια χωρίς τον ''άγνωστο σε πολλούς'' Κώστα Χατζηχρήστο (Τσανάκο)

Pic: Εικονικο μουσειο αρχειου Κουναδη

Ο «ξεχασμένος» βάρδος της Καισαριανής και της Μικρασίας

Σαν σήμερα, το 2003, έφυγε από κοντά μας ένας αυθεντικός εκπρόσωπος της «παλιάς σχολής» του ρεμπέτικου, ο Κώτας Χατζηχρήστος, γνωστός στους φίλους και στους θαμώνες της Καισαριανής ως Τσανάκος.

Δημήτρης Γκόγκος (Μπαγιαντέρας) Ο υμνητής του Έρωτα και της Εθνικής Αντίστασης

Μια ανάρτηση για τον Μπαγιαντέρα από τον κύριο Πάπιστα στο  rebetiko.gr/news/papistas/mpagianteras

Ο Δημήτρης Γκόγκος ή Μπαγιαντέρας είναι γεννημένος στον εργατικό Πειραιά, στο Χατζηκυριάκειο, το 1903, από πολυμελέστατη οικογένεια αλλά ευκατάστατη (ήταν 22 αδέλφια και αυτός το τελευταίο της παιδί). Είχανε κτήματα στο Καραπολίτι  του Πόρου. Ο πατέρας του, ο Γιάννης Γκόγκος, ήταν μόνιμος υπαξιωματικός του Λιμενικού Σώματος.

Πιτσιρικάς είχε έφεση στα γράμματα. Τελείωσε το τότε τεταρτάξιο Γυμνάσιο και σπούδασε ηλεκτρολόγος σε μια τεχνική σχολή του Πειραιά, αλλά –όπως λένε οι πληροφορίες– ποτέ δεν εξάσκησε αυτό το επάγγελμα (λόγω του ατίθασου χαρακτήρα που είχε, τις παράνομες δουλειές του ποδαριού έκανε με λαθραία και την ενασχόλησή του με τη γυμναστική και την πάλη).

«Η χρυσή εποχή του ρεμπέτικου και οι αθάνατοι δημιουργοί του»

Το ρεμπέτικο τραγούδι, γεννημένο στα καφέ-αμάν της Μικράς Ασίας και στα λιμάνια του Πειραιά, αποτελεί μια από τις αυθεντικότερες εκφράσεις της νεότερης ελληνικής ψυχής. 

Μέσα από τον πόνο του ξεριζωμού, τη σκληρή καθημερινότητα, αλλά και τη χαρά της παρέας, δημιουργήθηκε ένα μουσικό είδος που μίλησε με αλήθεια για τον έρωτα, τη φτώχεια, την αδικία, αλλά και για την ίδια τη ζωή του λαού.

Μάρκος Βαμβακάρης, έφυγε από τη ζωή στις 8 Φεβρουαρίου 1972 - Markos Vamvakaris, passed away on February 8, 1972

Ο Μάρκος Βαμβακάρης, γεννημένος στις 10 Μαΐου 1905, ήταν καταξιωμένος Έλληνας μουσικός και μια από τις πιο σημαντικές μορφές στο ρεμπέτικο μουσικό είδος.  

Το ρεμπέτικο, που συχνά αναφέρεται ως «ελληνικό μπλουζ», εμφανίστηκε στις αρχές του 20ού αιώνα και αντανακλούσε τους αγώνες και τις εμπειρίες της αστικής εργατικής τάξης στην Ελλάδα. Ο Βαμβακάρης γεννήθηκε στην Άνω Σύρο, μια μικρή πόλη στο νησί της Σύρου, στην Ελλάδα.

Το "Ελληνικό Σχέδιο" τιμά τους Γιάννη Παπαϊωάννου και Παναγιώτη Τούντα

Μ’ ένα αφιέρωμα σε δύο σπουδαίες μορφές του ρεμπέτικου ξεκινά το φεστιβάλ ελληνικής μουσικής Θέατρο Τέχνης Κάρολος Κουν.

Το Θέατρο Τέχνης Κάρολος Κουν στο πλαίσιο του "Μήνα της μνήμης και της μουσικής" συνεργάζεται για πρώτη φορά με το "Ελληνικό Σχέδιο" και τον Δημήτρη Παπαδημητρίου, που φέρνει στη σκηνή της Φρυνίχου μια σειρά από άκρως ενδιαφέρουσες μουσικές εκδηλώσεις που τιμούν την μνήμη μεγάλων μορφών του σμυρνέικου και του ρεμπέτικου αλλά και την μνήμη μεγάλων ποιητών μέσα από πρωτότυπα έργα του Δημήτρη Παπαδημητρίου πάνω στην ποίησή τους.

Ανέστης Δελιάς (Δέλιος) - 1912-1944

Ο Ανέστης Δελιάς (Δέλιος το πραγματικό του επίθετο), ίσως η πλέον τραγική φιγούρα στο χώρο του ρεμπέτικου τραγουδιού, γεννήθηκε στη Σμύρνη το 1912 και πέθανε ηρωϊνομανής στην Αθήνα τον Ιούλιο του 1944. 

 

Καταγόταν από μουσική οικογένεια. Ο παππούς του Σιδερής Δέλιος έπαιζε βιολί, ο πατέρας του Παναής (με παρατσούκλι Μαύρη Γάτα) σαντούρι και ο θείος του Μιχάλης, βιολί. 

3η Πανελλήνια Συνάντηση Ρεμπετών.

Ο Σύλλογος Φίλων Μουσικής Αλμυρού, σε συνδιοργάνωση με την Περιφέρεια Θεσσαλίας και τον Δήμο Αλμυρού, διεξάγει την 3η Πανελλήνια Συνάντηση Ρεμπετών το διήμερο 8 & 9 Σεπτεμβρίου στο προαύλιο χώρο του Δημοτικού Σχολείου Κροκίου Αλμυρού. Καλεσμένοι είναι οι καταξιωμένοι καλλιτέχνες του ρεμπέτικου Νίκος Τατασόπουλος, Γιάννης Νιάρχος και Αυγερινή Γάτση.

Πορνεία, ρεμπέτες και μάγκες… καλωσήρθατε στην τρούμπα του Ηρακλείου (pics)

Ο Λάκκος ήταν η κακόφημη περιοχή του Ηρακλείου, η γειτονιά της μαγκιάς, των πορνείων, των ρεμπέτικων αυτοσχεδιασμών, της ομαδικής χασισοποσίας, των ξέφρενων γλεντιών.

Καλωσήρθατε στον Λάκκο των πρώτων δεκαετιών του 20ου αιώνα!

Πολλοί ντόπιοι περνώντας από τα στενά με τα χαμόσπιτα της περιοχής πίσω από το Πανάνειο και το νεότευκτο Πολιτιστικό Κέντρο του Δήμου Ηρακλείου, αγνοούν την ιστορία αυτής της γειτονιάς. Αγνοούν ακόμα και το όνομα της. Ο Λάκκος όμως που άκμασε τις πρώτες τέσσερις δεκαετίες του προηγούμενου αιώνα, σίγουρα δεν περνούσε απαρατήρητος στην «εποχή του».

Γιώργος Μπάτης 1885 – 10 Μαρτίου 1967

Γεννήθηκε το 1885 στα Παλαιά Λουτρά Μεθάνων - Πέθανε στις 10 Μαρτίου 1967

Από τους σημαντικότερους ρεμπέτες της προπολεμικής εποχής, γνωστός και ως Γιώργος Αμπάτης. Το πραγματικό του όνομα ήταν Γιώργος Τσωρός. 

Γεννήθηκε το 1885 στα Παλαιά Λουτρά Μεθάνων και σε ηλικία 8 ετών μετακόμισε στον Πειραιά. Στρατεύτηκε το 1908 και υπηρέτησε έως το 1920! Έμαθε μπαγλαμά στις στρατιωτικές φυλακές, όπου τον έκλειναν τακτικά γιατί λιποτακτούσε. Από το 1915 έπαιζε μπαγλαμά και τραγουδούσε στους τεκέδες και τα ταβερνάκια του Πειραιά.

Το 1925 άνοιξε το πρώτο του χοροδιδασκαλείο «Κάρμεν» στη Δραπετσώνα και το 1931 ένα καφενείο - τεκέ, το «Ζώρζ Μπατέ», στα Λεμονάδικα του Καραϊσκάκη (Ακτή Τζελέπη), όπου σύχναζαν όλοι οι μάγκες της εποχής. Έξι χρόνια αργότερα, του το έκλεισαν και αναγκάστηκε να κάνει άλλο στο Γιουσουρούμ του Πειραιά, όπου συνέχισε να διδάσκει το μπουζούκι.

10 Μαΐου γεννιέται ο μεγάλος ρεμπέτης Μάρκος Βαμβακάρης.

Ρεμπέτης, από τους ακρογωνιαίους λίθους της λαϊκής μουσικής. Γεννήθηκε στις 10 Μαΐου του 1905 στον συνοικισμό Σκαλί της Άνω Χώρας της Σύρου από οικογένεια καθολικών και ήταν ο πρώτος από τα έξι παιδιά του Δομένικου και της Ελπίδας Βαμβακάρη. 

 

Η οικογένειά του ήταν φτωχή, έφερε όμως το «μικρόβιο» της μουσικής. Ο πατέρας του έπαιζε γκάιντα και ο παππούς του έγραφε τραγούδια.

Πριν καλά - καλά ξεκινήσει το σχολείο, ο Μάρκος αναγκάστηκε να διακόψει, διότι πήραν τον πατέρα του στο στρατό, και έπιασε δουλειά με τη μητέρα του σε ένα κλωστήριο. Τα επόμενα χρόνια δούλεψε ως χασάπης, εφημεριδοπώλης, οπωροπώλης, λούστρος, και το 1917, σε ηλικία 12 ετών, έφυγε για τον Πειραιά. Αρχικά, εγκαταστάθηκε στα Ταμπούρια κι έπιασε δουλειά ως γαιανθρακεργάτης. Δούλεψε ακόμα ως λιμενεργάτης και ως εκδορέας στα σφαγεία, ενώ τα βράδια σύχναζε στους τεκέδες, όπου το 1924 άκουσε για πρώτη φορά στη ζωή του μπουζούκι.

Γρηγόρης Ασίκης. ''Έφυγε'' σαν σήμερα στις 7 Οκτωβρίου 1967.

photo: youtube

Τραγουδοποιός του ρεμπέτικου και δεξιοτέχνης στο ούτι. Γνώρισε επιτυχία στα χρόνια του μεσοπολέμου.

 

Ο Γρηγόρης Ασίκης γεννήθηκε το 1890 στην Κωνσταντινούπολη. Ήταν το τρίτο παιδί του Βίκτωρα Ασίκη από τη Λέσβο και της Μαριάνθης Ασίκη από το Κοντοσκάλι της Κωνσταντινούπολης. Στα 15 του άρχισε να παίζει ούτι και να ξεχωρίζει για τη φωνή του. Τελείωσε το Ελληνικό σχολείο, έμαθε πολύ καλά την Τουρκική γλώσσα και ασχολήθηκε επαγγελματικά με την κατασκευή μπρούτζινων μεταλλικών κρεβατιών.

Επαγγελματική καριέρα στο τραγούδι ξεκίνησε στα τέλη του 1922, όταν μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή βρέθηκε στην Αθήνα με τη σύζυγό του Ειρήνη Σωτηριάδου και τα δύο παιδιά τους Θανάση και Βίκτωρα.

"Μ' Απαγόρευσαν Ρε Μάγκες": Ακούστε το νέο ρεμπέτικο τραγούδι του Κωνσταντίνου Κουτσαβάκη.

 Ο "Ρε Ματζόρε" ξαναχτυπά με το νέο τραγούδι «Μ’ Απαγόρευσαν Ρε Μάγκες».

Ο καλλιτέχνης του ρεμπέτικου τραγουδιού, Κωνσταντίνος Κουτσαβάκης, ο οποίος πριν λίγο καιρό έγινε viral με τη συνέντευξη που έδωσε στην ενημερωτική εκπομπή «Κοινωνία Ώρα Mega», σχετικά με το «κορωνοπάρτι» που έκανε, για να παίξει παράνομα το «Ρε Ματζόρε» του, ξανά “χτυπάει” τώρα με ένα νέο τραγούδι που έχει τίτλο: “Μ’ Απαγόρευσαν Ρε Μάγκες”.

Χθες, μάλιστα, Πέμπτη 16/09, ο Κωνσταντίνος Κουτσαβάκης ήταν καλεσμένος στον ΣΚΑΪ και την εκπομπή Αταίριαστοι για να παρουσιάσει το νέο του τραγούδι «Μ’ Απαγόρευσαν Ρε Μάγκες».

Ακούστε το νέο του τραγούδι παρακάτω:

Τεκέδες, Δερβίσηδες, Ρεμπέτες και ο Νόμος

Ο τεκές είναι ένας όρος ο οποίος αναφέρεται στα μέρη όπου συναθροίζονταν οι δερβίσηδες. Εκεί υπήρχαν κελιά φιλοξενίας όπου τα τάγματα Σούφι μπορούσαν να ζουν και να προσεύχονται με σκοπό την ολοκλήρωση του πνευματικού τους οράματος. Ο όρος προέρχεται από την τουρκική λέξη tekke, η οποία είναι απόδοση της αραβικής λέξης τακίγια, η οποία μεταφράζεται ως «μέρος για υποστήριξη» ή «μέρος για ξεκούραση».

Στην Ελλάδα η λέξη τεκές χρησιμοποιείται και για να περιγράψει τα χασισοποτεία, αλλά και γενικά χώρους γεμάτους με καπνό από τσιγάρο. Στα ρεμπέτικα τραγούδια γίνεται συχνή αναφορά σε τεκέδες, καταγώγια που σύχναζαν χασισοπότες.

«Έπρεπε να ‘ρχόσουνα
μάγκα μέσ’ στο τεκέ μας
και ν’ άκουσες το μπαγλαμά
και τις διπλοπενιές μας»

Τραγούδαγε ο Μάρκος Βαμβακάρης, στην πρώτη του ηχογράφηση –πρώτη ιστορικά ηχογράφηση τραγουδιού με μπουζούκι στην Ελλάδα (1933) – με τον τίτλο “Καραντουζένι”. Και στο άλλο του τραγούδι, με τίτλο “Αλανιάρης”, βάζει και τον δερβίση μέσ’ στον τεκέ, ως αρμόζει άλλωστε από τους συνειρμούς που γεννά η λέξη:

Διαβάστε την συνέχεια πατώντας εδώ: slpress.gr...

Ρεμπέτες και στέκια των ρεμπέτηδων!

Το βρήκαμε εδώ: www.mousikes-diadromes.gr

---

Πολλά έχουν λεχθεί και έχουν γραφτεί για τους διάφορους ρεμπέτες. Λίκνο των ρεμπέτηδων ήταν η περιοχή του Πειραιά, πρώτα η Δραπετσώνα και μετά η Τρούμπα. Στις περιοχές αυτές γεννήθηκε το ρεμπέτικο τραγούδι γύρω στα 1920.

Ακριβώς απέναντι από τον Αγιο Διονύση ήταν η ξύλινη γέφυρα του Ρεμπέτη, η γέφυρα που ένωνε τον Πειραιά με τα Βούρλα και τη Δραπετσώνα, και από κάτω περνούσε το τραίνο της Λαρίσης. Για να γίνει κανείς ρεμπέτης έπρεπε να περάσει αυτή τη γέφυρα, έλεγε ο Γιάννης Παπαϊωάννου.
Στη Δραπετσώνα έγιναν μετά το 1922 τα πρώτα μπουζουκτσίδικα που συγκέντρωναν τους μάγκες της εποχής.

Ο ΔΑΣΚΑΛΟΣ ΓΙΟΒΑΝ ΤΣΑΟΥΣ

---

Γιώργος Μπάτης (1890 – 10 Μαρτίου 1967)

Ο Γιώργος Μπάτης (πραγματικό του όνομα: Γιώργος Τσώρος, γνωστός και ως Γιώργος Αμπάτης· Μέθανα, 1885 – 10 Μαρτίου 1967) ήταν ένας από τους πρώτους και επιδραστικότερους μουσικούς του ρεμπέτικου καθώς επίσης και γνωστός μάγκας του Πειραιά.

Είχε μεγάλη αγάπη για τη μουσική και είχε σημαντική συλλογή μουσικών οργάνων (μπουζουκιών, μπαγλαμάδων, κ.ά.). 

Το 1925 άνοιξε το πρώτο του χοροδιδασκαλείο «Κάρμεν» στη Δραπετσώνα και το 1931 ένα καφενείο - τεκέ, το «Ζώρζ Μπατέ» όπου σύχναζαν όλοι οι μάγκες της εποχής. Έξι χρόνια αργότερα, του το έκλεισαν και αναγκάστηκε να κάνει άλλο στο Γιουσουρούμ του Πειραιά, όπου συνέχισε να διδάσκει το μπουζούκι.