 |
| Λεπτομέρεια από τον «ΡΩΜΗΟ» του Γ. Σουρή. |
Του Ελευθερίου Γ. Σκιαδά.
Μετά την Κωνσταντινούπολη έκαναν την
επανεμφάνισή τους και στην Αθήνα, κυρίως στα δρομάκια του Ψυρρή, οι
βλαβεροί ανατολίτικοι ναργιλέδες.
Ο διαβάτης βλέπει τα απομεινάρια της
νωχέλειας παλαιότερων χρόνων, ακουμπισμένα στα πεζοδρόμια ή στα
τραπεζάκια και πολλούς νέους να αρέσκονται στη χρήση τους. Θλιβερά
αντίγραφα μιας εποχής που έφυγε ανεπιστρεπτί. Της εποχής την οποία το
σπινθηροβόλο πνεύμα του Σουρή απεικόνιζε στον τίτλο της εφημερίδας του
με το αραλίκι στον καφενέ, το ναργιλέ έμβλημα της ανατολίτικης απραξίας
και του ραχατιού και τον μικρό λούστρο να αγωνίζεται για τα προς το ζην.
Αλλά πότε εξαφανίστηκαν από την Αθήνα οι ναργιλέδες;
Ο πρώτος που έδιωξε τους ναργιλέδες από τα καφενεία του, στις αρχές
ακόμη του 20ού αιώνα, ήταν ο περίφημος Ζαχαράτος. Εξάλλου, στην
πραγματικότητα ελάχιστοι ήταν εκείνοι που γνώριζαν την τέχνη του.
Όπως
παραδεχόταν ο Ζαχαρίας Παπαντωνίου, η χρήση του ναργιλέ ήταν μία «μικρά
επιστήμη», μια περίπλοκη τέχνη και διαδικασία ολόκληρη με τσιμπίδια,
κάρβουνα, επιστόμια, ανάμματα, γουργουρητά. Η χρήση τους στην Αθήνα ήταν
μια παρωδία. Ακόμη και το πολυτελές κάρβουνο που χρησιμοποιούσαν στις
χώρες της ανατολής και στην επαρχία και προερχόταν από τους κόμπους του
κλήματος της αμπέλου, στην ελληνική πρωτεύουσα είχε αντικατασταθεί από
το κοινό και κακής ποιότητας κάρβουνο. Τα κομψοτεχνήματα των καφενείων
της Σμύρνης, με τα κουδουνάκια, τα λιλιά, τα φιρφιριά και τα αστραφτερά
μέταλλα, στην Αθήνα είχαν μεταβληθεί σε γυμνούς, ευτελείς και
κακομοίρηδες ναργιλέδες!