«Ρεμπέτικη Ιστορία»: Πόλεμος, Κατοχή & Εμφύλιος.(ΣΥΝΤΑΚΤΗΣ Θανάσης Γιώγλου)

Αφιέρωμα στα Ρεμπέτικα του Πολέμου, της Κατοχής, του Εμφυλίου, της Ξενιτιάς...

 

Η «Ρεμπέτικη ιστορία» της «Κατοχής»

Στα μεγάλα ιστορικά γεγονότα του περασμένου αιώνα, το λαϊκό τραγούδι ήταν πάντα παρόν… Πώς θα μπορούσε λοιπόν να λείπει από τον Ελληνοϊταλικό πόλεμο του ’40, την Κατοχή, την Αντίσταση, τον Εμφύλιο;

Οι Αναμνήσεις μας: Οι διαβόητες φυλακές Μεντρεσέ της Πλάκας όπου γεννήθηκαν τα «μουρμούρικα», τα πρώτα ρεμπέτικα που τραγουδούσαν οι κατάδικοι [ηχητικό]

Εδώ, στην καρδιά της πόλης μας, στην Πλάκα, βόρεια των σημερινών «Αέρηδων», άλλοτε περιοχή του Ωρολογίου του Κυρρήστου, έλαβε χώρα το 1834 μία σημαντική πολιτισμική «γέννα»: εδώ δημιουργήθηκαν τα πρώτα ρεμπέτικα, τα λεγόμενα «μουρμούρικα», τα οποία τραγουδούσαν οι κατάδικοι των Φυλακών Μεντρεσέ.

Ο Μεντρεσές των Αθηνών, του οποίου την πύλη μπορεί να θαυμάσει ακόμη κανείς στην Πλάκα, ήταν Ισλαμικό ιεροσπουδαστήριο που είχε ιδρυθεί τον 17ο αιώνα. Αυτό άλλωστε σημαίνει και η τουρκική λέξη Μεντρεσές.
Επί εποχής Όθωνα και Γεωργίου Α’ χρησιμοποιούνταν ως φυλακές και τόπος εκτέλεσης καταδίκων. Μάλιστα, οι απαγχονισμοί λάμβαναν χώρα στα κλαδιά του αιωνόβιου πλάτανου στο κέντρο της αυλής του, περιμετρικά της οποίας ξεδιπλώνονταν τα κελιά των φυλακισμένων, άλλοτε δωμάτια των ιεροσπουδαστών.

Τέσσερα ρεμπέτικα τραγούδια "ακατάλληλα" για σεμνότυφους!!! (Βίντεο)

Ο Πέτρος Ζουναράκης σε μία απροσδόκητη φωνογράφηση : δεν ενδείκνυται για σεμνότυφους.  Ηχογραφήθηκε το 1910. Ερμηνεύει ο Πέτρος Ζουναράκης. Δίσκος American 3071. 

 
ΠΑΠΑΔΕΣ, 1910, ΠΕΤΡΟΣ ΖΟΥΝΑΡΑΚΗΣ

Δυο παπάδες καυλωμένοι εκαθόνταν μια φορά
και κοπέλα χαϊδεμένη την ηγάμανε την καημένη

κι έμεινε μισοαπεθαμένη
από τις πολλές ψωλιές

από τις πολλές ψωλιές

πήγε κάποτε, ο τράγος, και της σκάει ένα φιλί
το ποδάρι τής σηκώνει και γλυκά μιλάει, τόνε χώνει

ε, με τούτο ’δώ, παπά
και της λέει ο κερατάς

Στέλιος Σπανός ή «Καρδάρας»

Πηγή  Afthentikos42 .

Ο Στέλιος Καρδάρας ήταν ένας απ' τους ηρωικότερους σαμποτέρ της Εθνικής Αντίστασης κατά των Γερμανών. Ανατίναζε αυτοκίνητα, αποθήκες, σαλταδόρος με καρδιά, άρπαζε τρόφιμα και άλλα αγαθά από τους Γερμανούς και τα μοίραζε στο φτωχό κοσμάκη που πέθαινε της πείνας. 

Η φήμη του σαν Αγωνιστή μεγάλη, Θεός της φτωχολογιάς. Οι Γερμανοί τον καταζητούσανε με λύσσα αλλά που να πιαστεί το παλικάρι. Ότι δεν κατάφεραν οι φασίστες το κατόρθωσαν « έλληνες» χαφιέδες ,οι γνωστοί ταγματασφαλίτες.

Ήταν καλοκαίρι και πήγε να πιει νερό και να πλυθεί σε μια στέρνα στα περβόλια στον Άγιο Γιάννη Ρέντη. Εκεί του την είχανε στημένη, τον πιάσανε τον πήγανε στον Άγιο Διονύση στη Δραπετσώνα κοντά και τον εκτελέσανε. Τέτοιο μίσος του είχανε που του έκοψαν και τα γεννητικά όργανα. Τον άδικο χαμό του 18χρονου λεβέντη θρήνησε όλος ο Πειραιάς, μαζί και ο Μ. Γ. που έκανε το θρήνο του τραγούδι. Να πως περιγράφει την απήχηση που είχε το τραγούδι στον σκλαβωμένο Έλληνα. «Μόλις έβαλα μουσική και το 'παιξα λίγες φορές, το μάθανε παντού. Το μάθανε όλοι οι σαμποτέρ, οι αγωνιστές, οι αντάρτες, όλοι. Το μάθανε και ήρθανε και με πήρανε ΕΑΜίτες και αντάρτες, και με πήγανε στην πλατεία στην Κοκκινιά. Πέντε χιλιάδες κόσμος και παραπάνω μαζεύτηκε. Με βάλανε και το 'παιξα και το τραγούδησα. Πριν αρχίσω, κρατήσαμε ενός λεπτού σιγή στη μνήμη του ήρωα. Όταν το τραγουδούσα όλος ο κόσμος έκλαιγε».

Στίχοι: Μιχάλης Γενίτσαρης
Μουσική: Μιχάλης Γενίτσαρης

Πενθοφορεί η Αγιά Σοφιά
Παλιά και Νέα Κοκκινιά
κλάψε κι εσύ τώρα ντουνιά
πιάσαν το Στέλιο τα σκυλιά

Τον πιάσαν Γερμανόφιλοι
και ταγματασφαλίτες
το Στέλιο τον Καρδάρα μας
στο Ρέντη οι αλήτες

Δεμένο τον επήγανε
μπρος τον Άγιο Διονύση
δέκα τουφέκια του ρίχνανε
ώσπου να ξεψυχήσει

Άδικα τον σκοτώσανε
λες κι ήτανε κατάρα
γιατί ήταν στην αντίσταση
το Στέλιο τον Καρδάρα

  Βίντεο: Afthentikos42 .

ΠΡΟΠΟΛΕΜΙΚΑ ΡΕΜΠΕΤΙΚΑ...

ΜΕΣ ΣΤΟΥ ΒΑΒΟΥΛΑ ΤΗ ΓΟΥΒΑ - ΣΤΕΛΙΟΣ ΚΗΡΟΜΥΤΗΣ

ΤΗ ΜΟΥΣΙΚΗ ΕΓΡΑΨΕ Ο ΣΤΕΛΙΟΣ ΚΗΡΟΜΥΤΗΣ ΤΟ 1933. ΤΟΥΣ ΣΤΙΧΟΥΣ ΕΓΡΑΨΕ Ο ΣΤΡΑΤΟΣ ΠΑΓΙΟΥΜΤΖΗΣ.

 

ΚΕΡΟΜΥΤΗΣ ΣΤΕΛΙΟΣ-ΕΠΑΜΕΙΝΩΝΤΑΣ  -ΖΩΝΤΑΝΗ ΗΧΟΓΡΑΦΗΣΗ